W skrócie
- Kołatanie serca to odczuwanie własnego bicia serca – szybkiego, mocnego, nierównego albo „przeskakującego”.
- Najczęściej wywołują je stres, kofeina, alkohol, nikotyna, wysiłek lub gorączka, a dolegliwość mija sama.
- Czasem jest objawem zaburzeń rytmu, np. migotania przedsionków, albo choroby tarczycy czy niedokrwistości.
- Kołatanie z bólem w klatce piersiowej, dusznością lub omdleniem wymaga natychmiastowej pomocy.
Czym jest kołatanie serca
Na co dzień nie czujemy bicia serca. Kołatanie to sytuacja, w której zaczynamy je wyraźnie odczuwać – jako szybkie, mocne lub nieregularne uderzenia albo pojedyncze „przeskoki” czy „zatrzymania”[1]. Może trwać kilka sekund, kilka minut albo dłużej.
Najczęstsze przyczyny
Najczęściej kołatanie serca jest niegroźne i wiąże się z[3]:
- stresem, lękiem lub napadem paniki,
- kawą, napojami energetycznymi, alkoholem i nikotyną,
- intensywnym wysiłkiem,
- gorączką i odwodnieniem,
- niewyspaniem,
- zmianami hormonalnymi – w ciąży, w okresie okołomiesiączkowym i w menopauzie,
- niektórymi lekami, np. wziewnymi lekami na astmę, lekami na przeziębienie z pseudoefedryną czy zbyt dużą dawką hormonów tarczycy.
Bardzo częstą przyczyną są też dodatkowe pobudzenia serca, odczuwane jako „przeskoczenie” lub mocniejsze uderzenie. U osób ze zdrowym sercem zwykle są niegroźne.
Kołatanie może jednak być objawem choroby:
- migotania przedsionków – serce bije nieregularnie, często szybko; ta arytmia jest częstsza u osób starszych i zwiększa ryzyko udaru, dlatego wymaga leczenia[2],
- innych zaburzeń rytmu serca, np. napadowego częstoskurczu,
- nadczynności tarczycy – często z chudnięciem, drżeniem rąk, potliwością i złym znoszeniem ciepła,
- niedokrwistości,
- niskiego stężenia potasu lub magnezu,
- chorób serca, np. wad zastawek czy niewydolności serca.
Kiedy kołatanie serca jest groźne
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, jeśli:
- kołataniu towarzyszy ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- pojawia się duszność,
- dochodzi do omdlenia, zasłabnięcia lub silnych zawrotów głowy,
- serce bije bardzo szybko i nie zwalnia mimo kilku minut odpoczynku,
- pojawiają się zaburzenia mowy, opadnięcie kącika ust lub osłabienie połowy ciała.
Kiedy umówić wizytę u lekarza
Skontaktuj się z lekarzem rodzinnym, gdy[1][3]:
- kołatanie powtarza się lub trwa dłużej niż kilka minut,
- serce bije nieregularnie – zwłaszcza po 65. roku życia,
- kołatanie pojawia się w czasie wysiłku,
- towarzyszą mu chudnięcie, drżenie rąk i nadmierna potliwość albo bladość i szybkie męczenie się,
- w rodzinie zdarzyły się nagłe zgony z przyczyn sercowych u osób w młodym wieku,
- chorujesz na serce, a kołatanie jest nowym objawem.
Co może zrobić lekarz rodzinny
Lekarz zapyta, jak wygląda kołatanie, w jakich sytuacjach się pojawia i ile trwa, a także o przyjmowane leki, używki i choroby w rodzinie. Osłucha serce, zmierzy tętno i ciśnienie.
W ramach NFZ lekarz rodzinny może zlecić m.in.[4]:
- EKG – najcenniejszy jest zapis wykonany w trakcie kołatania,
- TSH i FT4 – w kierunku nadczynności tarczycy,
- morfologię krwi, sód i potas oraz glukozę,
- w części przychodni także Holter EKG (zapis przez 24–72 godziny), echo serca i próbę wysiłkową.
W razie potrzeby skieruje do kardiologa.
Co możesz zrobić sam
- Ogranicz kawę, napoje energetyczne i alkohol, rzuć palenie.
- Dbaj o sen i regularną aktywność fizyczną.
- Wypróbuj techniki relaksacyjne, np. powolne, głębokie oddychanie.
- Pij odpowiednią ilość płynów.
- Nie odstawiaj samodzielnie przepisanych leków.