W skrócie
- Pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie i oddawanie małych ilości moczu to typowe objawy zapalenia pęcherza, wywoływanego najczęściej przez bakterie.
- Jeśli objawy nie zaczynają słabnąć w ciągu 2 dni, potrzebny jest lekarz. U mężczyzn, kobiet w ciąży i dzieci objawy zawsze wymagają konsultacji.
- Gorączka, dreszcze i ból w okolicy lędźwiowej mogą oznaczać zapalenie nerek – trzeba pilnie zgłosić się do lekarza.
- Lekarz rodzinny może zlecić w ramach NFZ badanie ogólne moczu i posiew z antybiogramem.
Skąd się bierze pieczenie przy oddawaniu moczu
Najczęstszą przyczyną jest zakażenie dolnych dróg moczowych, czyli zapalenie pęcherza moczowego. Wywołują je głównie bakterie z przewodu pokarmowego, przede wszystkim Escherichia coli, które przedostają się przez cewkę moczową do pęcherza[2].
Kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni, bo mają krótszą cewkę moczową. Zakażeniom sprzyjają m.in. współżycie, środki plemnikobójcze, menopauza, ciąża, cukrzyca i picie zbyt małej ilości płynów.
Typowe objawy zapalenia pęcherza to[4]:
- pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu,
- częste parcie na mocz, nawet gdy pęcherz jest prawie pusty,
- oddawanie małych ilości moczu,
- ból lub uczucie ciężaru w podbrzuszu,
- mętny mocz o nieprzyjemnym zapachu, czasem z domieszką krwi.
U osób starszych zakażenie może objawiać się nietypowo, np. nagłym splątaniem lub osłabieniem.
Pieczenie przy oddawaniu moczu może mieć też inne przyczyny:
- choroby przenoszone drogą płciową, np. chlamydiozę lub rzeżączkę,
- infekcje pochwy,
- kamicę układu moczowego,
- u mężczyzn – zapalenie gruczołu krokowego (prostaty),
- podrażnienie przez kosmetyki, płyny do higieny intymnej lub nawilżane chusteczki.
Kiedy pieczenie przy oddawaniu moczu jest groźne
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, jeśli:
- wysoka gorączka z dreszczami i bólem w boku lub w okolicy lędźwiowej, zwłaszcza z wymiotami,
- splątanie, senność lub znaczne osłabienie,
- przyspieszony oddech i kołatanie serca przy gorączce,
- całkowita niemożność oddania moczu mimo silnego parcia,
- bardzo silny, falowy ból w boku promieniujący do pachwiny.
Kiedy umówić wizytę u lekarza
Zgłoś się do lekarza rodzinnego, gdy[1][4]:
- objawy nie zaczynają ustępować w ciągu 2 dni albo się nasilają,
- objawy dotyczą mężczyzny, kobiety w ciąży lub dziecka,
- w moczu widać krew,
- zakażenia nawracają – 2 razy w ciągu pół roku lub 3 razy w ciągu roku[2],
- chorujesz na cukrzycę, choroby nerek albo masz obniżoną odporność,
- masz założony cewnik moczowy,
- pojawiły się upławy, świąd lub ból w okolicach intymnych albo istnieje ryzyko zakażenia przenoszonego drogą płciową.
Co może zrobić lekarz rodzinny
Lekarz zapyta o objawy, choroby przewlekłe, ciążę i wcześniejsze infekcje. U kobiet z typowymi objawami i bez czynników ryzyka rozpoznanie często stawia się na podstawie samej rozmowy. W pozostałych przypadkach lekarz może zlecić w ramach NFZ m.in.[5]:
- badanie ogólne moczu,
- posiew moczu z antybiogramem – pokazuje, która bakteria wywołała zakażenie i na jakie antybiotyki jest wrażliwa; zalecany m.in. u mężczyzn, kobiet w ciąży i przy nawracających zakażeniach[1][2],
- USG nerek, moczowodów i pęcherza moczowego,
- kreatyninę, morfologię i CRP – przy podejrzeniu zakażenia nerek.
Jeśli potrzebny jest antybiotyk, lekarz wystawi e-receptę. Przyjmuj go dokładnie według zaleceń.
Co możesz zrobić sam
- Pij więcej wody – częstsze oddawanie moczu pomaga wypłukiwać bakterie.
- Na ból możesz przyjąć paracetamol lub ibuprofen, zgodnie z ulotką[1].
- Nie wstrzymuj moczu i oddawaj go po współżyciu.
- Podmywaj się od przodu do tyłu i unikaj perfumowanych środków do higieny intymnej.
Preparaty z żurawiną mogą zmniejszać ryzyko nawrotów zakażeń u części osób, zwłaszcza u kobiet z nawracającymi infekcjami. Nie leczą jednak trwającego zakażenia[1][3].